Ons Burgerlijk Wetboek herbergt vele bepalingen die de dagelijkse handel in goede banen moet leiden. Partijen kunnen een beroep doen op deze bepalingen zonder dat dit contractueel dient te worden vastgelegd. Bij de handel in emissierechten is door de wetgever echter een andere koers uitgezet. Wanneer men de Wet Milieubeheer leest ziet men verscheidene belangrijke bepalingen die sterk afwijken van het Burgerlijk Wetboek. Dit is wellicht gedaan om de gegevensstroom te beperken die het emissieregister zal moeten verwerken.

De volgende fundamentele bepalingen zijn in de Wet Milieubeheer uitgesloten:

• Vernietiging, nietigheid en ontbinding
• Overdracht onder voorwaarde (zoals eigendomsvoorbehoud)
• Pandrecht

In het navolgende zal dit worden toegelicht.

In het Burgerlijk Wetboek worden een aantal gronden voor nietigheid en vernietigbaarheid genoemd. Voorbeelden hiervan zijn:

• Strijd met wet, goede zeden of openbare orde (art. 3:40 BW)
• Bedreiging, bedrog en misbruik van omstandigheden (art. 3:44 BW)
• Benadeling van schuldeisers (art. 3:45 BW en art. 42 Fw)
• Dwaling (art. 6:228 en art. 6:230 BW)

Artikel 16.42 Wet Milieubeheer bepaalt: "Nietigheid, vernietiging of ontbinding van de overeenkomst die tot de overdracht heeft geleid, heeft, nadat de overdracht is voltooid geen gevolgen voor de geldigheid van de overdracht."

Omdat de handel in emissierechten pas sinds 1 januari 2005 van start is gegaan kunnen wij ons op dit moment slechts van hypothethetische vraagstellingen voorzien. Derhalve:

Wanneer een bedrijf in financiële problemen verkeert is een dreiging van faillissement meestal sterk aanwezig. Op dat moment zal het bedrijf haar vermogen zoveel mogelijk willen ontrekken aan de macht van de verschillende crediteuren of aan de dreigende curator. Zodoende kan het bedrijf in verleiding raken haar vermogen te schenken aan bevriende derde partijen. Deze verleiding is door de wetgever ingedamd door artikel 3:45 BW en 42 Fw. Indien een bedrijf niettemin enige vermogensonderdelen vervreemt kunnen crediteuren deze zaken of rechten weer terug in de boedel krijgen door middel van de genoemde artikelen. Op grond van artikel 16.42 Wm lijken de crediteuren achter het net te vissen. Vernietiging is namelijk uitgesloten. Voor de hand liggend is daarom de volgende vraag?

Kan de vervreemding van emissierechten worden getroffen door een actie op grond van Pauliana indien een dreigend faillissement op de loer ligt? Nee. Op grond van artikel 16.42 Wm blijft de overdracht in stand.

Hetzelfde geldt voor nietigheid en ontbinding.

Pandrecht